Senelerdir aklımda olan şey bir yerlerde yazılı olsun, hani zamanı gelir birileri daha düşünür ve yapar biz de seviniriz diye bahsedeyim dedim. Ölü link (dead link) , kırık link (broken link) olarak saydığımız bir kavram vardır. Daha önce o adresten ulaşılabilen bağlantının, orjinal sayfanın kalkmasından, yerinin değişmesinden vb. gibi sebeplerden artık ulaşılamaz duruma gelmiş olduğunu anlatır bize. Bu hepimizi ne kadar rahatsız eder bilirsiniz. Özellikle çok aradığınız veya önemli bir şeydir bu, o linke güvenirsiniz ama artık yoktur öyle bir şey.. Bunu bize en fazla yaşatan gazetelerin internet siteleri. Nasıl bir arşivleme anlayışı duyuyorlarsa, nasıl bir algoritmaysa sayfalara 348287350dfgkljdfghj349.html gibi abuk isimler veriyorlar. Bir kaç ay, daha şanslıysa bir kaç sene sonra o linklere artık ulaşılamıyor. O haber mi kalkıyor, sayfalar komple mi değişiyor ne oluyor bilmiyorum ama nerede eski gazete linki bulsam kontrol ettiğimde bir daha o habere ulaşamadığımda “neydi neydi” diye çıldırıyorum ekran başında.
Sayfaların tamamen internetten kaldırılmasına bir şey diyemem, olabilir ancak bu link kayıpları genelde server değişikliklerinden kaynaklanır ki bu durumda sorumluluk tamamen “webmaster” ın bizzat kendisine ait olmakta.. Aynı sorunu ben de kendi server’ımdan wordpress serverıma geçişte yaşadım ve farklı sitelerde bloguma verilmiş linklerin hepsi, wordpress’in arşivleme sistemi sayfa adreslerimi değiştirdiğinden, kırık duruma geçti.. Bu durumu düzeltmek için az uğraşmadım, nerede eski linkimi görürsem yazanlara ulaşmaya çalışıp bir güzel düzelttirdim. Bu yüzden sayfa pagerank’ım 3′ten 0′a düşmüştü mesela. Hala da öyle sanırım ya, pek önemli değil.
Herneyse nereye geliyorum, asıl bahsetmek istediğim şey, bu tür sıkıntılara kökten çözüm olabilecek bir sistem. Size ütopik gelebilir, ancak yapılabilirliği konusunda tartışmaya açık bir şey bu. Bu sistem internette kaybolmuş olan linkleri “sayfa görüntülenemiyor” demek yerine, aynı içeriği olan başka bir sayfaya, yahut o içeriğin değişen link sayfasına otomatik yönlendirme görevi yapacak. Nasıl bir altyapı kullanılır hiç bilemem ancak. Benim atıyorum nihilanth.org/p?148 adresinden ulaşılan bir sayfam nihilanth.org/2008/09/22/link-kurtarici diye değiştiğinde o sayfaya otomatik olarak yönlenebilecek. Böylelikle ne arayan kişi mağdur olacak, ne de webmaster o linkleri düzelttirmeye kasacak.. Özellikle gazete ve komünite blogları gibi günde tonla update’in yapıldığı ve pagerank’ın önemli olduğu yerler bu sisteme ihtiyaç duyuyor.. Bilmiyorum yapılabilir mi bir gün yahut bir kolaylık var mı.. Göreceğiz.
Leave a Reply