Fransız Devrimi’nin estiği yıllar, halkı devrim yolunda kışkırtan ünlü jakoben Jean Paul Marat ve devrime inanmayan kötü bir efsane “Marquis de Sade”. ikisinin arasındaki fikir ayrılıklarıyla devrim yıllarının kaotikliğini inceden hisstiren bir oyun: Marat ve Sade.

Halka, ilerlemeye çalıştıkları devrim yolunun sonunun cennet bahçesine varacağına inandıran aydınlar, kendi aralarındaki anlaşmazlıklar sonucu halka istediklerini verememiş ve halkı yarım kalan ideallerle daha çok sefalete sürüklemiştir. Ve yine her devrim yolunun sonu gibi bu da hırslı bir generalin eliyle sona ermiş; General Napolyon Bonapart Fransa tarihinde yepyeni bir döneme imzasını atmıştır.

Marat ve Sade, dünü anlatıp bugünü sorgulatan, araya sansürün varlığını hicveden bir oyundu. Oyunun içeriği, başarılı performanslar ve sahne tasarımıyla bu zamana kadarki en iyi oyununu çıkarmış oldu Bornova Şehir Tiyatrosu. Son zamanlarda arka arkaya hep komedi oyunlarından sıkılıp farklı tatları arayan ben denizin bu beklentisi fazlasıyla karşılanmış oldu. Bir de şansıma o gün Yıldız Kenter de oyunu izlemeye gelmişti. Ondan mıdır bilinmez antrede birkaç düzenleme vardı.

Son olarak oyun İzmir Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi’nde bu hafta sonuna kadar her çarşamba, cuma ve cumartesi saat 20.00′da gösterimde olacak, izlemek isteyenler için belirtelim.

Sinemada kadının emeğine dikkat çekmek ve cinsiyet eşitliği konusunda toplumu biliçlendirmek amacıyla düzenlenen ve bu yıl 12. si gerçekleşecek olan Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali yine bir çok etkinlikle sinemaseverlerle buluşacak. 7-14 mayıs 2009 tarihleri arasında Ankara’da düzenlenecek festivalin bu yılki konukları Pedro Almodovar’ın Annem Hakkında Herşey filminin Agrado’su Antonia San Juan ve Almanya’nın dünyaca ünlü feminist yönetmeni Ulrike Ottinger.

Türkiye’nin ilk kadın film festivali ünvanını elinde bulunduran bu başarılı organizasyon, 2004 yılından bu yana Uluslararası Film Eliştirmenleri Birliği (FIPRESCI) tarafından gönderilen jüriyle uluslararası uzun film yarışması bölümü eklemiştir. Uçan Süpürge ayrıca, dünyada Uluslararası Film Eleştirmenleri Birliği (FIPRESCI) Jürisi tarafından ödül verilen tek kadın filmleri festivali olma özelliğine de sahiptir. Bu yıl Polonya’dan Anita Piotrowska, İsveç’ten Leif Joley ve Türkiye’den Nil Kural’dan oluşan FIPRESCI jürisi “Her Biri Ayrı Renk” adlı bölümde yer alacak 12 filmden birini seçecek ve ödül alacak film 14 Mayıs Perçembe günü kapanış töreninin ardından ücretsiz olarak gösterilecek.

Ödül için yarışacak filmler şöyle..

*Almanya’dan katılan geçen sene Almanya Film Ödülleri’nde Seyirci Ödülü’nü alan Türk yönetmen Buket Alakuş’un Fin Tangosu (Finnish Tango)
*Yine Almanya’dan katılan Marie Noëlle ve Peter Sehr ikilisinin Barış Ödüllü filmi Anarşistin Karısı (The Anarchist’s Wife)
*Bu yıl yine bir ilk olarak FIPRESCI ödülü için yarışan ilk animasyon filmi olan, Nina Palley‘e uluslararası bir çok festivalden ödül kazandıran Amerikan yapımı filmi Sita Şarkı Söylüyor (Sita Sings the Blues)
*Amerikan Bağımsız sevenler için Marianna Palka‘nın hem yazıp hem yönettiği ve başrolünü oynadığı, geçen yıl Edinburg Film Festivali’nde kendisine en iyi yönetmen ödülünü kazandıran İyi Mal (Good Dick)
*2008 Cannes Festivali’nde Altın Kamera Mansiyon Ödülü’nün sahibi, genç yönetmen Valeriya Gai Germanika‘nın Herkes Ölür Ben Hariç (Everybody Dies But Me)
*Hollanda Film Festivali’nden senaryo ve yardımcı kadın oyuncu dallarında ödülle dönen Mijke de Jong imzalı Katia’nın Kız Kardeşi (Katia’s Sister)
*Gemini adlı filmden tanıdğımız Arjantinli yönetmen Albertina Carri’nin Transilvanya Film Festivali’nden FIPRESCİ ödülünü alan iddialı yapımı Öfke (La Rabia)
*Diğer Arjantin yapımı ve Rio De Janeiro Film Festivali’nden FIBRESCI ödülü alan yönetmen Lucrecia Martel‘in filmi Başsız Kadın (The Headless Woman)
*Avrupa’nın en önemli kadın yönetmenleri arasında bulunan Teresa Villaverde‘ye Avrupa Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü kazandıran filmi Trans (Transe)
*Hindistan’ın ünlü oyuncusu Nandita Das‘ın ilk yönetmenlik denemesi olan ve Selanik Film Festivali’nden ödülle dönen filmi Firaaq
*Uzakdoğu sinemasından katılan Hong Konglu sinema yazarları tarafından en iyi film seçilen Ann Hui imzalı film Olduğumuz Gibi (The Way We Are)
*ve ülkemiz adına yarışmaya katılan film bir çok festivalde aldığı ödüllerle adından sıkça söz ettiren Yeşim ustaoğlu‘nun Pandora’nın Kutusu.

Yeşim Ustaoğlu'nun Pandora'nın Kutusu Filminden Bir Sahne

Eklemekte yarar var Yeşim Ustaoğlu, filmin gösterimininin ardından seyircilerin sorularını yanıtlayacak.

Festivalin bir diğer bölümünde de Sinema Yazarları Derneği’ne (SİYAD) üye kadın sinema yazarlarının seçtiği filmlerden bir bölümü yayınlanacak. Alin Taşçıyan, Ayla Kanbur, Banu Bozdemir, Burcu Aykar Şirin, Ceylan Özçelik, Gözde Onaran, Janet Barış, Melis Behlil, Necla Algan, Nihal Bengisu Karaca, Nil Kural, Övgü Gökçe, Selin Gürel, Senem Aytaç, Senem Erdine İşmen, Seray Genç, YeşimTabak ve Zeynep Tül Akbal Sualp’ın “en sevdiği kadın filmleri”nin arasından seçilen festivalde gösterime girecek dört film şöyle:

*Annem Hakkında Her Şey
*Beşten Yediye Cleo
*Dalgaları Aşmak
*Papatyalar

Uçan Süpürge’nin geçen yıl düzenlediği sinopsis yarışmasının konusu olan erken evlilikler bu yıl festivalde erken ve zorla evlilikler temalı dört filmle karşımıza çıkıyor.7-14 mayıs tarihlerinde gösterilecek 4 film :

*Ölüm Elbisesi: Kumalık / Müjde Arslan
*Amina / Khadija Al-Salami

Diğer iki kısa film geçen yıl düzenlenen Çocuk Gelinler Projesi kapsamında çekilen Nefes Alma Nefes Ver ve Beni Geri Çağır Hayat

Tatlı Cadı Uçan Süpürge Onur Ödülünü Kazandı

Bu yıl ki Uçan Süpürge Onur Ödülü bir çok filmde ve oyunda yer alan fakat benim aklımda hep Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler filmindeki cadı rolüyle kalan (çocuklukta hafızaya yerleşen şeyler kolay çıkmıyor:) şeker kadın Suna Selen’e verilecek. Festivalin bir başka önemli ödülü, ilk Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali’nde Halil Ergün, Füsun Demirel, Berhan Şimşek, Perihan Savaş gibi oyuncuların röportajlarından oluşan belgesel filmiyle anılan, 1994 yılında kaybettiğimiz Türkiye’nin hem ilk hem de en çok film çeken kadın yönetmeni Bilge Olgaç adına verilen Bilge Olgaç Başarı Ödülü ise Asiye Nasıl Kurtulur, Oda Beni Seviyor gibi sevilen filmlerin sanat yönetmenliğini yapmış Zepur Hanımyan ve Türk sinemasının bir başka başarılı kadın yönetmeni Yeşim Ustaoğlu’na veriliyor.

Genç Cadılar

Kadınlara ve onların emeklerine dikkat çeken, üretmesi için yeni başarılar elde etmesi için destekleyen festival, kadının rolünü başarılı oyunculuklarıyla yansıtan genç kadın oyuncuları ödüllendiriyor. Bu yıl ilk kez verilecek olan Genç Cadı Ödülleri için 2007-2008 mayıs ayları arasında gösterime girmiş yerli filmler değerlendirmeye alınacak. Oyunculuklarla beraber oynadıkları karakterin de göz önünde bulundurulacak ve ödüller kapanış gecesi açıklanacak.

Ve BARIŞ…

Unutmadan festival bu yılki tüm barış temalı filmlerini geçen yıl kaybettiğimiz “Barış Gelini” Picca Bacca’ya adıyor. Ücretsiz olarak gösterilecek barış temalı filmlere buradan bakabilirsiniz.

gungik

Şiddet filmlerinin yaratıcısı narsist bir yönetmen… Çıplak pozlarla “aktrist” olma yolunda başarılı bir şekilde ilerleyen güzel bir kadın… Paragöz, alkolik bir anne ile snob kızı ve Amerika’nın ünlü “mağaza katilleri”…

Amerikan film endüstrisini tiye alan Ben Elton’ın yazdığı Popcorn adlı oyun Dünya Tiyatrolar Günü etkinliği kapsamında İzmir Uğur Mumcu Kültür Sanat Merkezi‘nde Bornova Şehir Tiyatrosu oyuncuları tarafından sahnelendi. Cumartesi akşamki gösterimde, oyuna ilgi hayli büyüktü…

İzleyicilerin kahkaha seslerinin zaman zaman silah seslerine karıştığı oyun, git gide artan şiddet olaylarının sorumluluğunun kimde olduğunu sorguluyor. Sokakta en ufak bir bağırış sesine kulak kabartan, kavgayı film izler gibi pür dikkat seyreden insanların bu gereksiz merakını kullanan film ve televizyon yapımcıları mı yoksa ekrandaki şiddet sahnelerine kitlenen insanlar mı? Sonuç olarak, Amerika’yı kasıp kavuran ünlü mağaza katillerinin yaratıcısı kim?

Gerek sahne tasarımıyla gerekse oyuncuların başarılı performanslarıyla beğenimi kazanan oyunun emekçilerini es geçmek istemedim.

Yazan: Ben Elton
Yöneten : Hakan Taner Yıldırım

Yönetmen yardımcısı: Arzu Söğüt
Sahne tasarımı : Gamze Şatana
Dekor uygulama : Polat Canpolat- İhsan Yakupoğlu
Müzik: Ozan Gökmen

Oyuncular: Murat Emre, Kağan Uluca, Eser Karabil, Gökay Müftüoğlu, Ayşegül Sünetçioğlu, Melis Yıldız, Ayşegül Aydın, Senem Cengiz, Azat Serhat Koca, Eren Yelçi, Mustafa Gülezen

gungik

Geleneksel Ekşi Sözlük sinema zirvelerinden biri. Son ayların en çok övülen türk filmlerinden biri olan (öven kişi sayısının en çok olduğu değil, ama övenlerin sinema cenahında en güvenilir olduğu filmlerden de denebilir) Sonbahar sinemada izlenecek, ve arkasından hemen hemen aynı yaş ve beğeni grubundan olduğumuz 20-30 gencin olduğu bir ortamda, Özcan Alper yan masanda oturup film üzerine laflayacak ve anılarını anlatacak.Ekşi sözlüğü hiçbir şey için sevmese, bunları sağlayabildiği için sever insan.

Önce filmi izledik, filmin yorumu ayrı bir başlık, ayrı bir yazı konusu. Yine de çok ufak değineyim. Ulucanlar Cezaevinde 2000 yılında gerçekleşen elim ve vahşi olayların bir kısmının asker kamerasından gerçek görüntülerini görüyoruz filmin başında (bunu film esnasında bilmediğimi ve söyleşi sırasında yönetmene sorarak öğrendiğimi belirteyim, çaktırmayın). Sonra 10 yıllık hapis sürecinin ardından evine, Hopa’ya dönen Yusuf’u. Yusuf evine döndüğünde her şey eskisi gibi olmuyor tabi ki. Gözünde kocaman mor halkalarla ve ciğerine bi rahat yüzü vermeyen sık öksürük nöbetleriyle yaşıyor artık. Filmden önce gösterilen Vali filminin fragmanında hoş bir tesadüf olarak şu cümleyi duyuyoruz yabancı bir adamın ağzından: “Siz Türkler’in en sevdiğim özelliği ne biliyor musunuz, çabuk unutuyorsunuz.” Evet, belki Türkler çabuk unutuyor, ama Yusuf unutmuyor. Hayatının en güzel 10 yılına mal olan o acı anılar aklından gitmiyor. Durgunluğu da, suskunluğu da ondan. Sonra bir gün, hayat kadını Eka’yla tanışır Yusuf. Ve olaylar gelişir… Böyle diyorum ama, olaylar gelişir mi, gelişmez mi, filmi izledikten sonra siz karar verin diyor, ve film sonrasına geçiyorum.

Seksek isimli barda bir masada otururken görüyoruz yönetmeni ve oyuncusunu. Biz de oturup söyleişiyi beklemeye başlıyoruz. Fonda filmin kamera arkası görüntülerinden oluşan videolar oynuyor. Böylece karlı bi sahnede yolun ortasına çakılmış olan dev bi kaya parçasını ordan gayretle aşağı yuvarlamaya çalışan set işçilerini, çekim öncesi pür dikkat yönetmeni dinleyen kasaba halkını ve de Alper Özcan’ın sakalsız halini görmüş oluyoruz. Bir süre sonra sohbet başlıyor. Görüyoruz ki Yönetmen Alper Özcan tam kalender bir adam. Hani “otur karşılıklı rakı iç” derler ya, o derece(ki zaten bi 10 dakika sonra, “konuşmacıyız diye sadece su mu içcez diyip rakısını istiyor”) genç bir kısa film yönetmeniymişcesine her soruya samimi ve nezih bir şekilde cevabını veriyor. Önce çekim esnasındaki anıları duyuyoruz. Verilen repliği dinleyip kamera kayda başladığında kendi repliklerini söyleyen amcadan, figüran rus kızlarını oyuncu olduklarını fark etmeyip otele davet eden çapkın dedeye, veya filme enteresanlık gelsin bahanesiyle, arkadan geçmesi gereken sahnede birden topallamaya başlayan dayıya kadar, pek çok ilginç anıyla sağlam bi gülüyoruz. Sonraki sorular biraz politik. Bu sorular vasıtasıyla filmde Yusuf’un annesini oynayan teyzenin dindar bir sosyalist olduğunu (ki yönetmenin babasının amcasının kızı olurmuş) ve sosyalizmin dinsizlik olmadığını köy halkına anlattığını ve Yusuf’la aynı kaderi gerçekte yaşamış olan insanların filmle ilgili görüşlerini öğreniyoruz. Onur Saylak da filmde karakteri oluşturmak için 2 ay boyunca çalıştıklarını, ancak yaptığı işin “oynama” olabilmesi için, karakterle arasında bir mesafe koyduğunu söylüyor. Bu konuda baya eleştri almış ama, gerçek konuşmasıyla filmdeki hallerinin farklılığını görünce oyunculuğunu başarısını bir kez daha onaylamış oluyoruz. Ayrıca kendisiyle bir dinleyici arasındaki şu diyaloğu da duyduk:

“ - Ben aslında karadenizli değilim, Kuşadalıyım

- Burun öyle demiyo ama”

Ayrıca film çekildiği dönem itibariyle ekibi epey zorlamış, karların altında, buz gibi soğukta çekimler yapmışlar. O kadar kötü koşula rağmen, yağmurlu olması gereken sahnelerde bir türlü yağmur yağmamış, mecburen kendileri yapmışlar. Bir de fırtına sahnesi var ki, “sanki o sahnede fazla ıslanmadınız” sorusunu “siz beni arkadan gördünüz tabi, bi yandan iskele sallanıyo, bi yandan dalgalar üzerime üzerime geliyo, gözlerimi kapadım, hayatım tehlikedeydi orda” tadında yanıtlıyor Onur Saylak. O da samimiyet konusunda yönetmenden aşağı kalmıyor.

Filmin 19 Aralık’ta girmesi de yönetmenin ısrarıyla olmuş. Yapımcı şirkete kalsa Mart’tan sonraya atılacakmış. Ödül konusu da açılıyor bir ara. Aldığı bir ödül sonrası (sanırım Altın Koza ödülü) ödülü hapishanede gördüğü işkence sonucu hayatını kaybeden Engin Çeber’e ithaf eden Alper Özcan, törende konuşması yabancı dillere çevrilmeyen tek konuşmacı olmuş, bunun üzerinde duruyor Onur Saylak. Özcan Alper de böyle filmler yapmanın zorluğunu, kendisinin Hemşince çektiği ilk kısa filmi dolayısıyla pek çok tehdit aldığını anlatıyor. Filmini yakmasını istemişler. Bu arada Sonbahar’da da hemşince kısımlar fazla. Şarkılar da dahil. Hemşince konuşmaları altyazıyla izliyoruz ama şarkılarda altyazı yok. Bunun nedenini de Özcan Alper şarkıların Türkçesi’ni anlattıktan sonra anlıyoruz. Şarkılar duruma o kadar uygun ki, anlamasanız bile anlarsınız zaten diyor. En son olarak Türkiye’de gösterilmesini  istediği film tipine örneği “Hunger” olarak veriyor. Benim de aklıma Tony Scott’ın 1983 yapımı ilk filmi “The Hunger” geliyor, biraz şaşırsam da “Tony Scott ilk filminde Hunger’ı yaptı, sonra çok farklı mecralarda gördük kendisini, sizin bundan sonraki mecranız ne olacak” diye soruyorum. “Tony Scott çekmedi ki o filmi” diye yanıtlıyor. “Steve McQueen çekti” diyor Onur Saylak. “Ama Steve McQueen’in yönettiği film yok ki” demiyorum tabi. Gelip eve internetten bakıyorum. Film 2008 yapımı. İsmi sadece “Hunger.” Yönetmeni Steve McQueen (III) olarak geçiyor. Çakma Steve McQueen. Bunu öğrenip düzeltmek için tekrar Özcan Alper’e dönüyorum. Ama ortada yok, evimdeyim zira.

Son tahlilde güzel bi film izledikten sonra, yönetmeninin ve oyuncusunun da bu hallerini görünce, zihnime güzel harflerle yazılıyor sonbahar. Ben bu satırları yazarken de yönetmen başka bir gösterime yetişmek için Havalimanına doğru yol alıyor. Sabah 5’te uçağı olmasına rağmen geceyarısına kadar sorularımızı cevaplayan Özcan Alper’e teşekkür, hala izlememiş olan Türk sinema seyircisine ise tavsiyelerimle…

Charles H Duell